Kortrijk Blogt!


Bescherming van 2 bijzondere plekken by hannes72
9 november , 2008, 12:51 pm
Filed under: erfgoed, historisch, Kortrijks erfgoed, Kortrijks patrimonium, nieuws

Kortrijk is twee opvallende -en door menig Kortrijkzaan welbekende- beschermde monumenten rijker. Dat de monumentenzorg de laatste jaren ook aandacht heeft voor ‘jongere’ en ‘minder vanzelfsprekende’ monumenten blijkt uit de beslissing van Minister Van Mechelen om ook het Stedelijk Openluchtzwembad aan de Abdijkaai en ook het modernistische Magdalenazwembad te erkennen als beschermd erfgoed. Het Kortrijkse openluchtzwembad werd in zijn oorspronkelijke vorm reeds opgetrokken in de periode 1864-1867 naar ontwerp van stadsarchitect Leopold De Geyne, in het kader van de algemene toenemende aandacht voor lichaamshygiëne, en vormde daarmee één van de vroegste “zwemscholen” in Vlaanderen. Het Magdalenezwembad mag terecht als een modernistische parel beschouwd worden waarbij de architecten het doel voor ogen hadden om via de typerende grote glaspartijen het gevoel op te wekken van “te zwemmen tussen het groen”… Tijd om deze twee bijzondere Kortrijkse plaatsen eens van naderbij te gaan bekijken dachten we zo…

Het openluchtzwembad aan de Abdijkaai

Het Kortrijkse openluchtzwembad werd reeds opgetrokken in de periode 1864-1867 in het kader van de algemene toenemende aandacht voor lichaamshygiëne, en vormde daarmee één van de vroegste “zwemscholen” in Vlaanderen.In de periode 1951-1952 werd het 19de-eeuwse zwembad vervangen door een nieuw openluchtzwembad naar ontwerp van stadsarchitect E. Coigné. Het vormt daarmee een naoorlogse uitloper van het internationale concept van de
modernistische “solaria” uit het interbellum. Het ontwerp beantwoordt volledig aan het solarium-typeplan, bestaande uit de twee centrale zwembassins die werden geïntegreerd in de oorspronkelijk 19de-eeuwse zwembekkens, waarrond zich de omringende accommodatiegebouwen als kleedcabines, infirmerie, redderslokaal, technische ruimtes, kassa, cafetaria en bovenliggende zonneterrassen bevinden, die grotendeels het uitzicht uit de jaren 1950 hebben behouden. Het geheel is uitgewerkt in een functionele, eenvoudige en kwalitatieve architectuur. Het solariumconcept adapteert hierbij de principes van het modernisme: openheid, licht, lucht, gecreëerd door de lage opstelling van aaneengesloten gebouwen rondom de bassins, met typerende architecturale kenmerken (o.m. zonneterrassen, luifels, pijlers) en materiaalgebruik (glas,baksteen, beton). De ene vleugel die midden de jaren 1970 werd afgebroken voor de toevoeging van een ligweide, doet geen afbreuk aan het concept en later toegevoegde elementen zijn uitgevoerd in dezelfde architecturale vormentaal en materialen. Het “Stedelijk Zwembad” te Kortrijk is een zeldzaam voorbeeld van het doorleven van een 19de-eeuwse zwembadsite tot op vandaag, gelieerd aan de hoge contextwaarde van de zeer typerende ligging naast het kanaal Bossuit – Kortrijk, bepaald door de aanvankelijke noodzaak van nabijgelegen watervoorziening. Het naoorlogse openluchtzwembad is representatief en herkenbaar als laat voorbeeld van het solariumconcept uit het interbellum, met een gaaf ensemble van omringende accommodatiegebouwen rondom de twee bassins.

Het Magdalenazwembad

Het provinciaal zwembad, nu beter bekend als het Magdalenazwembad in de Sint-Martens-Latemlaan is ontworpen als Provinciaal Zwembad in 1960 en gebouwd in 1961-1964, als uitloper van een prijsvraag voor het Provinciaal Technisch Instituut, door een samenwerkingsverband van vier architecten die toonaangevend waren voor de Belgische bouwkunst van de tweede helft van de 20ste eeuw: Paul Felix (1913-1981), Jan Tanghe (1929-2003), Christiaan Vander Plaetse (°1929) en Jan De Jaegere, Het kwalitatieve en vooruitstrevende ontwerp is exemplarisch in de naoorlogse publieke zwembadbouw en vormt een belangrijke plaats binnen de oeuvres van Felix en Tanghe, die als hoofdontwerpers werden aangeduid. De rationele en pragmatische architectuur wordt gekenmerkt door een complexloze en heldere vormentaal, sober materiaalgebruik (baksteen, beton, glas, hout) en een functionele planopbouw met aandacht voor strikt gescheiden circulaties. De doordachte indeling uit zich in een strakke vormbeheersing. Het architecturale benadrukken van het onttrekken van de kleed- en dienstenruimtes aan de zwemhal vormt de kern van het ontwerp, met een krasse tegenstelling tussen de gesloten muur-plaat-architectuur van het dienstenblok en de open constructie van de zwemhal. De architecten streefden een zo groot mogelijke openheid naar het exterieur en het omliggende park na, om in de ruime beglaasde zwemhal het zwemmen zoveel mogelijk op de natuur te betrekken en er als het ware een effect te creëren van een penluchtzwembad.

Het voormalige Provinciaal Zwembad te Kortrijk is een zeldzaam en vroeg voorbeeld van een overdekt zwembadtype dat pas vanaf het einde van de jaren 1960 – begin van de jaren 1970 en later algemene ingang en navolging zou vinden in Vlaanderen. Met de constructie van de heldere en transparante zwemhal onder betonnen plooidak steunend op twaalf pijlers en het contrasterende gesloten dienstenblok wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan de kwaliteitsvolle, modernistische architectuur van de jaren 1960 in Vlaanderen. Het gaaf bewaarde geheel is recent aangepast aan de Vlarem II – normen maar heeft daarbij de geest van het concept behouden en is representatief in de evolutie van de zwembadcultuur in Vlaanderen, o.m. door de toepassing van een sluitend en hygiënisch systeem van gescheiden circulaties, waarbij de kleedruimtes worden onttrokken aan de zwemhal en in een aparte ruimte ondergebracht.

Advertenties

2 reacties so far
Plaats een reactie

Yes, dit kan ik alleen maar toejuichen. Dit zijn inderdaad pareltjes om beschermd te worden. Heel positief nieuws is dat.

Reactie door Jean-Philippe Delberghe

Het magdalenazwembad zou eigenlijk es proper onder handen moeten genomen worden maar is ’s avonds heel mooi verlicht.

Reactie door Jan Geloen




Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s



%d bloggers liken dit: